أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
358
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
قطبى در حوادث سال 815 مىنويسد : در اين سال قحطى پيش آمد ، به طورى كه يك جوال گندم تا بيست دينار طلا معامله مىشد ، كما اين كه يك هندوانه با يك دينار طلا معاوضه مىشد . « 1 » در اين دوره ، قافلهء حج عراقى براى هفت سال تعطيل بود و حتى پاى يك سوار و قافله از آنجا به مكه نرسيد . دليل آن ، فتنههاى پديد آمده در عراق بود . ابن يوسف تركمانى شورش كرده ، حاكم عراق را كشت و بر آن بلاد مستولى شد . « 2 » فلفل براى مصر از نكات ظريفى كه شيخ عبدالله غازى در كتاب إفادة الأنام نقل كرده ، اين است كه در سال 815 فلفل در مكه كمياب شد ، همانطور كه در مصر . « 3 » سلطان مصر براى خريدارى آن از مكه ، كسانى را به اين شهر فرستاد . قيمت يك بار شتر تا 229 مثقال طلا مىرسيد ، در حالى كه قبل از آن 60 مثقال بود . با اين حال ، طبق درخواست سلطان مصر به مقدار پنج هزار مثقال طلا فلفل براى او فرستادند . در سال 816 حج قافلهء عراق آغاز شد و طبق معمول هدايايى براى شريف مكه و فقراى اين شهر فرستاده شد . در مقابل ، روى قبّهء زمزم در 16 ذىحجهء آن سال براى حكومت عراق دعا شد . قافلهء حج عراقى برنامهء خاصى توسط قرّاء در مسجد الحرام داشت . هر قارى يك جزء مخصوص را مىخواند و ديگرى جزء بعدى را . بدين ترتيب قرآن را ختم كرده و پس از آن بخششهاى سالانهء ميان افراد مورد نظر تقسيم مىشد . اين كار كه براى سالها تعطيل بود ، به خاطر آمدن قافلهء عراق در اين سال برقرار گرديد . « 4 » حسن بن عجلان در برخى از كارهاى عمرانى با نشاط و فعال بود . مدت زمان
--> ( 1 ) . الإعلام بأعلام البيت الحرام ، ص 223 . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . فلفل چنان در قاهره نادر شد كه يك رطل آن به 46 درهم رسيد . بنگريد : درر الفرائد ، ج 1 ، ص 434 . ( 4 ) . منائح الكرم ، سنجارى ، خطى . ( اين مطلب در منائح ، ضمن رخدادهاى سال مورد نظر مؤلف در متن نيامده است ) .